Werkt voetreflextherapie echt? Wat twintig jaar praktijkervaring laat zien

Het is een vraag die ik regelmatig krijg. En dat snap ik.

Want als iemand twintig jaar geleden tegen mij had gezegd dat ik ooit zoveel aandacht aan voeten zou besteden, had ik dat waarschijnlijk ook niet direct geloofd. Het korte antwoord? Ja, veel mensen hebben baat bij voetreflextherapie. Maar het langere antwoord is iets interessanter.

“Maar werkt voetreflextherapie nou echt?”

Om die vraag te beantwoorden, moeten we misschien eerst kijken naar hoe we naar het lichaam kijken. Binnen de voetreflextherapie zien we de mens als geheel. Daarbij gaan we ervan uit dat verschillende delen van het lichaam worden weerspiegeld in reflexzones op de voeten.

En met die voeten in mijn handen, heb ik eigenlijk de hele mens in handen. Voor mij vertellen voeten vaak meer dan mensen zelf beseffen. Misschien klinkt dat bijzonder, maar eigenlijk herkennen de meeste mensen dit  principe heel goed. Wanneer je koude voeten hebt, is het vaak onmogelijk om je verder echt lekker warm te voelen. En als je pijn aan je voeten hebt, voelt je hele lichaam eigenlijk niet prettig. Je loopt anders, beweegt anders en soms verandert zelfs je humeur.

Dus… de invloed van onze voeten op ons algemene welzijn vinden we eigenlijk heel normaal. Dan is de vraag of het behandelen van die voeten ook invloed kan hebben op hoe we ons voelen, eigenlijk niet zo vreemd meer. Toch?

Wat mij in twintig jaar heeft verbaasd

In de loop der jaren ben ik voeten anders gaan bekijken. Zoals eerder gezegd, met de voeten in mijn handen heb ik eigenlijk de hele mens in handen. Niet alleen omdat ik weet waar de verschillende reflexzones zich bevinden, maar vooral omdat ik voel wat er onder mijn handen gebeurt. Reflexzones die uit balans zijn voelen anders aan. Dat voel ik, maar de cliënt vaak ook. Soms zie je het zelfs aan de voeten. Een kleurverschil dat kan wijzen op een verminderde doorbloeding in een bepaalde reflexzone. Of eeltvorming op een plek waarvan je bijna met zekerheid kunt zeggen dat druk vanuit schoenen niet de oorzaak kan zijn.

Wat mij misschien nog wel het meest heeft verbaasd, maar wat ik inmiddels zo gewoon vind dat ik soms vergeet dat dat niet voor iedereen zo is, is dit. Afwijkingen aan de voeten of aan de reflexzones op de voeten, zijn soms zichtbaar maar soms ook alleen voelbaar. Deze afwijkingen blijken opvallend te corresponderen met de plek in het lichaam waar iemand klachten of symptomen ervaart. Soms vertellen mensen mij dat ze in hun lichaam tintelingen of een gevoel van warmte ervaren, precies op de plek van de reflexzone waar ik op dat moment werk. Dat betekent overigens niet dat ik aan een voet kan zien wat iemand precies mankeert. Zo werkt het gelukkig niet. Maar het blijft bijzonder om keer op keer te zien hoe vaak bepaalde reacties en verbanden terugkomen.

Ook hoor ik regelmatig de darmen zachtjes gaan “borrelen” tijdens een behandeling. Dat borrelen zie ik als een teken dat het zenuwstelsel ontspant. Daarbij speelt de nervus vagus een belangrijke rol. Dit is een belangrijke zenuw die de hersenen verbindt met onder andere het hart, de longen en de darmen. Je kunt hem zien als een soort communicatielijn tussen je brein en je lichaam, en vooral met je buik. We kennen allemaal het begrip onderbuikgevoel wel: dat gevoel dat je intuïtief aanvoelt dat iets klopt of juist niet. Dat is natuurlijk niet letterlijk je buik die denkt, maar het laat wel zien hoe sterk de verbinding tussen lichaam en geest is. Via de nervus vagus worden voortdurend signalen heen en weer gestuurd tussen je lichaam en je hersenen. Wanneer je gespannen bent, staat je lichaam vaak in de actiestand. Zodra je ontspant, helpt de nervus vagus het lichaam om over te schakelen naar rust, herstel én spijsvertering. Dat is ook de reden dat de darmen tijdens een behandeling soms ineens van zich laten horen. Voor reflexzonetherapeuten is dat een mooi signaal: het laat zien dat het zenuwstelsel tot rust komt en dat het lichaam zich veilig genoeg voelt om energie te steken in herstel en vertering in plaats van alertheid en inspanning.  En ja, dat gebeurt vaak ter plekke, tijdens de reflexzonemassage.

Wat zegt onderzoek?

Laten we eerlijk zijn: voetreflextherapie is geen wondermiddel en vervangt geen medische behandeling. Wel laat onderzoek zien dat voetreflextherapie kan bijdragen aan ontspanning en stressvermindering. Ook zijn er onderzoeken waarin positieve effecten worden gezien bij pijnklachten, angst en spanning. Dat betekent niet dat voetreflextherapie iedere klacht oplost. Het menselijk lichaam is nu eenmaal geen machine waarbij je op één knop drukt en alles weer perfect werkt.  Gelukkig maar, anders zou mijn werk wel erg voorspelbaar worden.

Méér dan alleen een voetmassage

Soms vragen mensen zich af of voetreflextherapie niet gewoon een luxe voetmassage is. Na al die jaren kan ik daar vol overtuiging op antwoorden: nee.

Natuurlijk werkt een behandeling ontspannend. Sterker nog, het gebeurt regelmatig dat mensen om tien uur ’s ochtends al liggen te snurken in mijn behandelkamer. Dat is best vroeg voor een dutje. Maar juist die diepe ontspanning laat zien dat er meer gebeurt. Wanneer het lichaam ontspant, komt ook het zenuwstelsel tot rust. En als het zenuwstelsel tot rust komt, ontspant vaak de hele mens. En dan ontstaat er ruimte… Ruimte om te herstellen. Ruimte om op te laden. En soms ook ruimte om beter te voelen wat je eigenlijk nodig hebt.

Maar ook meer dan alléén ontspanning

Hoewel veel mensen bij voetreflextherapie vooral denken aan ontspanning, zie ik in de praktijk dat het om veel meer gaat dan dat. Naast ontspanning wordt voetreflextherapie ook ingezet ter ondersteuning van het natuurlijke herstelvermogen van het lichaam. In mijn praktijk in Alphen aan den Rijn zie ik mensen met uiteenlopende hulpvragen, zoals stressgerelateerde klachten, vermoeidheid, slaapproblemen, hormonale disbalans en lichamelijke klachten die samenhangen met spanning of overbelasting.

Ook tijdens de zwangerschap kan voetreflextherapie een waardevolle ondersteuning zijn. Denk bijvoorbeeld aan vermoeidheid, vocht vasthouden, rug- en bekkenklachten, onrust of slecht slapen. Regelmatig krijg ik zwangere vrouwen doorgestuurd via hun verloskundige. Soms vanwege zwangerschapsgerelateerde klachten, soms aan het einde van de zwangerschap wanneer het lichaam zich voorbereidt op de bevalling. Een voetreflexbehandeling kan dan nét dat extra zetje geven waardoor het lichaam beter in zijn natuurlijke proces komt. Uiteraard blijft iedere zwangerschap uniek en laat een bevalling zich niet afdwingen, maar als het kindje én de moeder er klaar voor zijn kunnen er mooie dingen gebeuren.

Misschien is dat wel de kracht van voetreflextherapie: het lichaam ondersteunen in wat het van nature al probeert te doen.

Moet je erin geloven?

Een vraag die ik soms krijg: “Werkt het ook als ik er niet in geloof?”

Gelukkig wel.
Je hoeft niet overtuigd te zijn. Je hoeft niet spiritueel te zijn. En je hoeft zeker niet direct alles te begrijpen wat er gebeurt. Het enige wat ik vraag, is dat je met een open houding komt ervaren wat een voetreflexzonebehandeling voor jou kan betekenen.

Zelf ervaren

Uiteindelijk zegt geen enkel onderzoek zoveel als je eigen ervaring. Wat voor de één een fijne ontspanningsbehandeling is, kan voor een ander een waardevolle stap zijn richting fysiek herstel, naar meer rust, om daarmee weer steviger in het leven te staan. Ben je benieuwd wat voetreflextherapie voor jou kan betekenen? Op mijn pagina over voetreflextherapie lees je meer over mijn werkwijze en wat je kunt verwachten tijdens een behandeling. Er is ook een speciale pagina voor zwangeren die willen lezen wat voetreflextherapie tijdens de zwangerschap kan betekenen.

Soms begint verandering met iets eenvoudigs als aandacht, rust en een reflexzonebehandeling op je voeten.